Hà Giang tiếp tục đẩy mạnh xóa bỏ hủ tục, phong tục tập quán lạc hậu, xây dựng nếp sống văn minh
BTGDV - Với sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị, sự đồng thuận, hưởng ứng của cán bộ, đảng viên và nhân dân các dân tộc trên địa bàn, Nghị quyết số 27-NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Hà Giang đã thực sự đi vào cuộc sống, tạo sự chuyển biến tích cực, rõ nét. Nhiều hủ tục, phong tục, tập quán lạc hậu được đẩy lùi; bản sắc văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào các dân tộc được gìn giữ, phát huy; đời sống nhân dân ngày càng được cải thiện, nâng cao. Từ đó góp phần củng cố vững chắc niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước, thắt chặt khối đại đoàn kết toàn dân tộc, thúc đẩy thực hiện mục tiêu xây dựng tỉnh Hà Giang ngày càng giàu đẹp, văn minh.
Ra mắt mô hình Dòng họ Hờ tự quản về an ninh trật tự gắn với xóa bỏ hủ tục lạc hậu, xây dựng nếp sống văn minh thôn Há Ía, xã Cán Chu Phìn (huyện Mèo Vạc).
Tích cực thực hiện Nghị quyết số 27-NQ/TU, ngày 01/5/2022 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh “Thực hiện xóa bỏ hủ tục, phong tục, tập quán lạc hậu, xây dựng nếp sống văn minh trong nhân dân các dân tộc tỉnh Hà Giang, giai đoạn 2022-2025, hướng đến năm 2030”, thành phố Hà Giang đã ghi nhận một số kết quả bước đầu nổi bật. Đến nay, 100% các đám cưới hỏi đều tổ chức gọn nhẹ, không ăn uống linh đình. Trong việc tang, nhiều gia đình đã thực hiện việc đi hỏa táng trước, sau đó mới tổ chức lễ tang để đảm bảo vệ sinh môi trường. Đám tang không kéo dài quá 48 giờ; thực hiện “Nói không với vòng hoa, bức trướng”, “Nói không với rải tiền vàng xuống đường”... Ông Đồng Tuấn Mưu, Tổ trưởng tổ dân phố 3, phường Ngọc Hà, thành phố Hà Giang cho hay: 100% các hộ dân trong tổ đều đồng thuận ký cam kết Nghị quyết số 27-NQ/TU, tích cực thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, việc tang, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí. Không mở loa quá to, đảm bảo thời gian quy định (sau 5 giờ sáng, trước 22 giờ đêm), không dựng rạp dưới lòng đường gây mất an ninh trật tự an toàn xã hội. Không rải vàng mã, tiền mã, tiền Việt Nam đồng xuống đường; khuyến khích tổ chức hỏa táng và tổ chức đám tang không quá 48 tiếng. Thường xuyên tổ chức các buổi ra quân dọn dẹp vệ sinh môi trường, đảm bảo môi trường xanh, sạch, đẹp.
Người dân thôn Nậm Tài, xã Ngọc Đường, thành phố Hà Giang và du khách nước ngoài hào hứng tham gia trò chơi dân gian đẩy gậy trong Lễ hội Bàn Vương (lễ hội Lồng Tồng) đầu Xuân.
Xác định việc xóa bỏ hủ tục, phong tục, tập quán lạc hậu, xây dựng nếp sống văn minh trong nhân dân các dân tộc là nhiệm vụ quan trọng, mang tính lâu dài, bền vững, với mục tiêu “Phấn đấu đến năm 2030, các địa phương cơ bản thực hiện xóa bỏ các hủ tục, phong tục, tập quán lạc hậu đang còn tồn tại trong đồng bào các dân tộc thiếu số và thực hiện tốt các nội dung xây dựng nếp sống văn minh, xây dựng nông thôn mới”, ngay từ đầu năm 2025, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành Kế hoạch số 693-KH/TU, ngày 07/02/2025 thực hiện Nghị quyết số 27-NQ/TU năm 2025, chỉ rõ các nhiệm vụ trọng tâm cần thực hiện và giao chỉ tiêu cụ thể cho các huyện ủy, thành ủy, cơ quan, đơn vị liên quan với phương châm “Thường xuyên, liên tục, kiên trì, đồng bộ và quyết liệt”, nhằm tiếp tục đẩy mạnh công tác lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy, tổ chức đảng và sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị với tư duy đổi mới, sáng tạo, hiệu quả, phù hợp với điều kiện thực tế của từng đơn vị, địa phương.
Tờ rơi tuyên truyền về phòng chống tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống
Cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội các cấp tăng cường tuyên truyền, vận động nhân dân với phương châm “lấy cái đẹp, dẹp cái xấu”, lấy “xây” để “chống”; đưa nội dung xóa bỏ hủ tục, gìn giữ văn hóa truyền thống vào giảng dạy trong nhà trường, từng bước làm thay đổi tư duy nhận thức cho thế hệ trẻ. Đồng thời, phát huy tinh thần tiên phong, gương mẫu của đội ngũ cán bộ, đảng viên, người có uy tín, nghệ nhân dân gian, trưởng dòng họ, thầy mo, thầy cúng… đi đầu trong việc thực hiện xóa bỏ hủ tục, phong tục tập quán lạc hậu, xây dựng nếp sống văn minh, hiện đại, làm gương cho nhân dân tin tưởng, noi theo. Nhờ đó, người dân từng bước đổi mới tư duy, nhận thức được hệ lụy của các hủ tục, phong tục, tập quán lạc hậu; dần thay đổi nếp nghĩ, cách làm trong tổ chức lễ cưới, lễ tang, trong bảo tồn, phát huy giá trị bản sắc văn hoá truyền thống tốt đẹp của các dân tộc. Trong quý I/2025, toàn tỉnh đã tổ chức 210 hội nghị mạn đàm bàn giải pháp xóa bỏ hủ tục, phong tục, tập quán lạc hậu, xây dựng nếp sống văn minh; tổ chức 1.479 buổi tuyên truyền, thu hút hàng nghìn lượt người tham gia; tuyên truyền qua loa, hệ thống phát thanh được 1.090 buổi…
Mô hình Hội nàng dâu họ Hoàng tự quản về xóa bỏ hủ tục, phong tục tập quán lạc hậu tại xã Xuân Giang, huyện Quang Bình.
Đến nay cơ bản các đám cưới, đám tang, lễ hội đã được tổ chức theo hướng đơn giản, tiết kiệm, phù hợp với truyền thống văn hóa tốt đẹp của các dân tộc; đa số các đám tang, thời gian tổ chức lễ tang không quá 48 giờ; việc cúng, giỗ đã được tổ chức đơn giản, gọn nhẹ; việc tổ chức ăn uống đảm bảo vệ sinh; không giết mổ nhiều gia súc; một số đám tang tại các huyện, thành phố đã tổ chức đưa người chết đi hoả táng sau đó mới tổ chức lễ tang; nhiều hình thức sinh hoạt văn hóa dân gian được phục dựng, thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia…
Lễ trao giấy chứng nhận kết hôn tập trung cho các cặp vợ chồng đủ tuổi đăng ký kết hôn theo quy định pháp luật tại xã Sính Lủng, huyện Đồng Văn.
Trong 3 tháng đầu năm 2025, toàn tỉnh có 990 cặp đăng ký kết hôn, các đám cưới cơ bản thực hiện theo nếp sống văn minh, trang trọng, vui tươi, tiết kiệm. Tình trạng tảo hôn đã giảm nhiều, tuyên truyền, vận động hoãn hôn được 104 cặp chưa đủ tuổi kết hôn. Số đám tang tổ chức quá 48 giờ còn 57/911 đám (chiếm 6,26%, giảm 1,64% so với cùng kỳ năm 2024); vận động được 164 hộ người dân tộc Mông thực hiện đưa người chết vào áo quan khi tổ chức lễ tang. Đặc biệt, huyện Quản Bạ vận động thành công dòng họ Sùng, thôn Sủa Cán Tỷ và dòng họ Ly, thôn Pờ Chúa Lủng, xã Cán Tỷ thực hiện việc đưa người chết vào áo quan khi tổ chức lễ tang; huyện Yên Minh tuyên truyền, vận động được 07 đám tang/07 dòng họ đưa người chết vào áo quan khi tổ chức lễ tang; huyện Vị Xuyên xây dựng mô hình dòng họ Vàng, họ Lù dân tộc Mông, xã Lao Chải thực hiện đưa người chết vào áo quan khi tổ chức lễ tang. Tổ chức được 1.425 buổi vệ sinh môi trường; cải tạo, di rời 407 chuồng trại ra xa nhà; cải tạo, làm mới 394 nhà tắm, 551 nhà vệ sinh… Cùng với đó, trên địa bàn tỉnh đã tổ chức 46 lễ hội của đồng bào các dân tộc như: Lễ hội Gầu tào, Lồng tồng, Khèn Mông, Bàn Vương, các nghi lễ cúng rừng… Các lễ hội được tổ chức đảm bảo đúng quy định, trang trọng, theo nghi thức truyền thống, nhiều hình thức sinh hoạt văn hóa dân gian được phục dựng thu hút người dân và du khách tham gia như: Bắn nỏ, đánh yến, tung còn, leo dây, đi cà kheo, trình diễn văn hoá dân gian của các dân tộc… góp phần củng cố khối đại đoàn kết dân tộc, xúc tiến du lịch, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Tại các huyện Hoàng Su Phì, Xín Mần việc kiêng kỵ sau lễ cúng rừng đã được giảm từ 4-5 ngày xuống còn 1-2 ngày, nữ giới được đến nơi thờ cúng dâng hương và dự các hoạt động của buổi lễ.
Lễ cúng thần rừng của đồng bào dân tộc Pu Péo, xã Phố Là, huyện Đồng Văn
Để tiếp tục thực hiện có hiệu quả Nghị quyết số 27-NQ/TU trong thời gian tới, Thường trực Tỉnh ủy đã chỉ đạo Đảng ủy Ủy ban nhân dân tỉnh chỉ đạo các sở, ngành liên quan nghiên cứu các đề xuất về cơ chế, chính sách hỗ trợ thực hiện Nghị quyết số 27-NQ/TU theo đề nghị của Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy với một số nội dung như: Rà soát, nghiên cứu xây dựng chính sách phù hợp với đặc thù của tỉnh về hỗ trợ mai táng phí; hỗ trợ, khuyến khích sử dụng hình thức hoả táng; khuyến khích, thu hút phát triển các dịch vụ nghĩa trang ở những nơi có đủ điều kiện theo Nghị định số 23/2016/NĐ-CP, ngày 05/4/2016 của Chính phủ. Bố trí lồng ghép các nguồn kinh phí đảm bảo theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước và phân cấp hiện hành, phân bổ kinh phí các chương trình mục tiêu quốc gia và các nguồn kinh phí hợp pháp khác (nếu có) để thúc đẩy thực hiện Nghị quyết…
YẾN VŨ (Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy)
